Factuur zzp zorg: wat moet erop (en hoe zit het met de btw-vrijstelling)?
Als zzp'er in de zorg factureer je vaak aan grote organisaties: zorgaanbieders, bemiddelingsbureaus of pgb-budgethouders. Hun crediteurenadministratie stuurt een factuur terug als er iets ontbreekt, en dan wacht jij langer op je geld. Bovendien werken veel zorg-zzp'ers zonder btw, dankzij de vrijstelling voor medische zorg of de kleineondernemersregeling (KOR). Dan gelden er net andere regels. In dit artikel lees je wat er op je factuur moet staan, wanneer je geen btw rekent en welke tekst je dan gebruikt.
Geldt de btw-vrijstelling voor jou?
De vrijstelling uit artikel 11, eerste lid, onderdeel g van de Wet op de omzetbelasting 1968 geldt voor persoonlijke gezondheidskundige verzorging van de mens. Volgens de Belastingdienst gaat het om behandelingen die bedoeld zijn om de gezondheid van een patiënt te beschermen, in stand te houden of te herstellen. Wie het werk doet, is daarbij ook van belang:
- Artikel 3-beroepen uit de Wet BIG (zoals verpleegkundige): je moet in het BIG-register staan. Sta je er niet in, dan kun je de vrijstelling niet toepassen (Belastingdienst).
- Artikel 34-beroepen: voor deze beroepen geldt geen registratieplicht. Je past de vrijstelling toe als je aan de overige voorwaarden voldoet.
- Beroepen buiten de Wet BIG: vrijstelling is alleen mogelijk als de zorg van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau is als die van een bevoegde BIG-beroepsbeoefenaar.
Let op: niet alles wat je in de zorg doet, is vrijgestelde medische zorg. Huishoudelijke hulp, begeleiding zonder medisch doel of het ter beschikking stellen van personeel kunnen wél met btw belast zijn. De Belastingdienst noemt bijvoorbeeld zelfstandige doktersassistenten en praktijkondersteuners, van wie het werk vaker belast is dan men denkt. Twijfel je? Vraag het na bij de Belastingdienst of je boekhouder voordat je je eerste factuur stuurt.
Hoeft er bij vrijgestelde zorg wel een factuur?
Dit verrast veel mensen: voor vrijgestelde prestaties ben je volgens de btw-regels niet verplicht een factuur uit te reiken. In de praktijk wil je opdrachtgever er natuurlijk wel een, anders word je niet betaald. Stuur je een factuur, dan moet je vermelden dat er een vrijstelling geldt. Dat hoeft alleen niet als dat al uit de omschrijving blijkt. Een duidelijke vaste tekst is het veiligst, bijvoorbeeld:
Vrijgesteld van btw op grond van artikel 11, eerste lid, onderdeel g, onder 1°, Wet op de omzetbelasting 1968.
En als je de KOR gebruikt?
Doe je mee aan de kleineondernemersregeling, dan reken je geen btw. Ook dan ben je niet verplicht een factuur uit te reiken. Doe je het toch, dan zet je er geen btw op (Belastingdienst). Een korte vermelding als "Geen btw in rekening gebracht op grond van de kleineondernemersregeling" maakt voor je opdrachtgever duidelijk waarom er geen btw op staat.
Checklist: dit zet je op elke factuur
De wettelijke factuureisen van de Belastingdienst gelden voor wie verplicht is te factureren. Ben je vrijgesteld, dan zijn ze niet allemaal verplicht. Toch is het slim om ze aan te houden: grote opdrachtgevers verwachten ze en je administratie blijft compleet.
- Je volledige naam (of bij de KVK geregistreerde handelsnaam) en adres
- Naam en adres van je opdrachtgever, liefst met afdeling en kenmerk of ordernummer
- Je KVK-nummer (als je bent ingeschreven)
- Je btw-identificatienummer (het nummer met NL ervoor), als je dat hebt
- Factuurdatum en een uniek, doorlopend factuurnummer
- Omschrijving en omvang van de dienst, bijvoorbeeld "Verpleegkundige zorg, 105,75 uur"
- De periode of datum waarin je de zorg leverde
- Bedrag per regel, met uurtarief en aantal
- Btw-tarief en btw-bedrag, óf de vrijstellings- of KOR-tekst
- Betaaltermijn en je IBAN met tenaamstelling
Extra's die in de zorg het verschil maken
- AGB-code en BIG-nummer. Niet wettelijk verplicht op de factuur, maar veel zorgaanbieders vragen erom en het onderbouwt je vrijstelling.
- Toeslagen op aparte regels. Een regel per soort toeslag (avond, nacht, weekend, feestdag) met uren, tarief en percentage. Lees hoe je ORT berekent.
- Urenspecificatie als bijlage. Per dienst datum, begin- en eindtijd, pauze en locatie. Dat scheelt vragen en dient meteen als bewijs voor je urencriterium.
- Kilometers apart. Zet reiskosten met aantal kilometers en tarief op een eigen regel.
- Kenmerk van de opdrachtgever. Een inkoopordernummer of projectcode zorgt dat je factuur bij de juiste budgethouder terechtkomt.
Voorbeeld van een factuuropbouw
| Omschrijving | Aantal | Tarief | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Verpleegkundige zorg – april 2026 | 113,75 uur | €42,50 | €4.834,38 |
| Toeslag nacht (47%) | 11,35 uur | €19,975 | €226,72 |
| Toeslag zaterdagnacht (52%) | 7,50 uur | €22,10 | €165,75 |
| Toeslag zon- en feestdagen (60%) | 31,75 uur | €25,50 | €809,63 |
| Kilometervergoeding | 252 km | €0,23 | €57,96 |
| Btw | vrijgesteld | ||
Daaronder komen de vrijstellingstekst, de betaaltermijn en je IBAN. De percentages in dit voorbeeld zijn afspraken met één opdrachtgever. Bij een andere opdrachtgever kunnen ze anders zijn.
Veelgemaakte fouten
- Factuurnummers per opdrachtgever opnieuw beginnen. Elk nummer mag maar één keer voorkomen. Meerdere reeksen mag, maar houd ze uniek.
- Btw rekenen terwijl je vrijgesteld bent, of andersom. Btw die je ten onrechte op een factuur zet, ben je verschuldigd.
- Geen vrijstellingstekst. Dan is voor de opdrachtgever niet duidelijk waarom er geen btw op staat.
- Toeslagen in één totaalbedrag. Dat is lastig te controleren en leidt tot vragen of afkeuring.
Laat Excel het rekenwerk doen
Het sjabloon ZZP Zorg – Uren, ORT & Factuur maakt uit je urenregistratie een factuur met doorlopend nummer, toeslagen op aparte regels, ruimte voor AGB- en BIG-nummer en automatisch de juiste tekst voor vrijstelling, KOR of 21% btw.
Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal advies. Of de btw-vrijstelling voor jouw werk geldt, hangt af van je beroep en het soort zorg. Twijfel je, neem dan contact op met de Belastingdienst of een boekhouder.
Bronnen
- Belastingdienst – Aan welke eisen moeten facturen voldoen?
- Belastingdienst – U levert vrijgestelde goederen of diensten
- Belastingdienst – Medische beroepsbeoefenaren
- Belastingdienst – Door de Wet BIG geregelde beroepen
- Belastingdienst – U maakt gebruik van de kleineondernemersregeling