ORT berekenen als zzp'er in de zorg
Werk je als zzp'er in de zorg avonden, nachten, weekenden of feestdagen? Dan reken je die uren meestal tegen een hoger tarief. In loondienst heet dat de onregelmatigheidstoeslag (ORT). Als zzp'er heb je geen recht op ORT uit een cao: je spreekt het zelf af met je opdrachtgever. In dit artikel lees je hoe je dat afspreekt, hoe je de toeslag per dienst uitrekent en welke fouten je het vaakst ziet.
ORT voor zzp'ers: afspraak, geen recht
Een werknemer in de verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT) krijgt ORT op grond van de cao. Een zelfstandige valt niet onder die cao. Wat jij voor een avond- of nachtdienst ontvangt, hangt dus af van wat je met de zorgaanbieder, het bemiddelingsbureau of de pgb-budgethouder hebt afgesproken. In de praktijk zie je drie vormen:
- Eén vast uurtarief voor alle uren, waarbij je de onregelmatigheid al in je tarief hebt verwerkt.
- Een basistarief met toeslagpercentages per tijdvak, vaak afgeleid van de cao van de opdrachtgever.
- Vaste tarieven per diensttype, zoals een apart tarief voor de dag-, avond- en nachtdienst.
Kies je voor percentages? Leg dan in je opdrachtovereenkomst vast welke tijdvakken gelden, welke percentages erbij horen, welke dagen als feestdag tellen en wat er gebeurt als tijdvakken elkaar overlappen. Dat voorkomt discussie bij de eerste factuur.
Welke percentages zijn gebruikelijk?
Veel opdrachtgevers nemen hun eigen cao als uitgangspunt. Ter illustratie: de cao VVT 2025–2026 hanteert vanaf 1 januari 2026 voor werknemers deze toeslagen (bron: ActiZ, cao VVT artikel 4.4):
| Tijdvak | Toeslag |
|---|---|
| Ma–vr 06:00–07:00 en 20:00–22:00 | 22% |
| Ma–vr 00:00–06:00 en 22:00–24:00 | 47% |
| Zaterdag 06:00–08:00 en 12:00–22:00 | 38% |
| Zaterdag 00:00–06:00 en 22:00–24:00 | 52% |
| Zon- en feestdagen hele dag, en 24 en 31 december 18:00–24:00 | 60% |
Tot 1 januari 2026 was de nachttoeslag doordeweeks 44% en op zaterdag 49%. Andere cao's, zoals die voor ziekenhuizen of de gehandicaptenzorg, hebben eigen tijdvakken en percentages. Gebruik deze tabel dus als voorbeeld, niet als norm voor jouw tarief.
Zo bereken je de ORT per dienst, in 4 stappen
- Splits de dienst in tijdvakken. Kijk per uur in welk tijdvak het valt. Een dienst over middernacht verdeel je over twee kalenderdagen, want de tweede dag kan een zaterdag, zondag of feestdag zijn.
- Trek je pauze af. Spreek af in welk tijdvak de pauze valt. Zonder afspraak is de eenvoudigste regel: pauze gaat van de uren zonder toeslag af.
- Vermenigvuldig per tijdvak: uren × uurtarief × toeslagpercentage.
- Tel alles op: basisbedrag (alle netto uren × uurtarief) plus de toeslagen.
Vallen twee toeslagen over hetzelfde uur, bijvoorbeeld een nachtuur op een feestdag? Meestal geldt dan alleen het hoogste percentage, niet beide bij elkaar opgeteld. Zet dat expliciet in je afspraak.
Rekenvoorbeeld 1: doordeweekse nachtdienst
Je werkt van woensdag 22:30 tot donderdag 07:00, zonder pauze, voor €42,50 per uur. Je hebt de tijdvakken uit de tabel hierboven afgesproken.
| Onderdeel | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Basis | 8,5 uur × €42,50 | €361,25 |
| Nacht (22:30–06:00) | 7,5 uur × €42,50 × 47% | €149,81 |
| Vroege ochtend (06:00–07:00) | 1 uur × €42,50 × 22% | €9,35 |
| Totaal voor deze dienst | €520,41 | |
Rekenvoorbeeld 2: nachtdienst van zaterdag op zondag
Dezelfde dienst, maar nu van zaterdag 22:30 tot zondag 07:00. Het eerste deel valt op zaterdagnacht, het tweede deel op zondag.
| Onderdeel | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Basis | 8,5 uur × €42,50 | €361,25 |
| Zaterdagnacht (22:30–24:00) | 1,5 uur × €42,50 × 52% | €33,15 |
| Zondag (00:00–07:00) | 7 uur × €42,50 × 60% | €178,50 |
| Totaal voor deze dienst | €572,90 | |
Hetzelfde aantal uren levert hier ruim €50 meer op. Wie de dienst als één doordeweekse nacht factureert, laat dat geld liggen.
De 5 meest gemaakte fouten
- De hele nachtdienst op de begindag boeken. Daardoor mis je de zondag- of feestdagtoeslag op het tweede deel.
- Feestdagen vergeten. Spreek af of Goede Vrijdag, Bevrijdingsdag en 24 en 31 december meetellen. Hemelvaartsdag, tweede paas- en pinksterdag en Koningsdag vallen elk jaar op een andere datum.
- Toeslagen stapelen. Nacht én feestdag tegelijk optellen is meestal niet de afspraak en geeft discussie.
- Pauze in het verkeerde tijdvak. Een half uur pauze in de nacht scheelt bij €42,50 en 47% bijna €10 per dienst.
- Afronden per dienst. Rond pas af op het eindbedrag van de factuur, anders loopt het verschil over een maand op.
ORT op je factuur
Zet toeslagen op aparte regels, per soort: bijvoorbeeld "Toeslag nacht (47%) – 18,75 uur". De crediteurenadministratie van een zorgaanbieder kan dat snel controleren, en jij hebt een duidelijk spoor als er vragen komen. Voeg een urenspecificatie per dienst toe als bijlage. Lees ook wat er verder op een factuur in de zorg moet staan.
En je uren voor het urencriterium?
Elke dienst die je registreert, telt ook mee voor het urencriterium van 1.225 uur. Als je je diensten toch al per tijdvak bijhoudt, heb je meteen het bewijs dat de Belastingdienst vraagt om je uren aannemelijk te maken.
Laat Excel het rekenwerk doen
Met het sjabloon ZZP Zorg – Uren, ORT & Factuur vul je alleen begin- en eindtijd in. Het splitst nachtdiensten over middernacht, herkent weekenden en feestdagen 2026–2027 en rekent de toeslag per opdrachtgever uit met jouw eigen percentages.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Toeslagen voor zzp'ers volgen uit je eigen afspraken met de opdrachtgever.
Bronnen
- ActiZ – Cao VVT 2025–2026, artikel 4.4 Onregelmatig werken
- Belastingdienst – Urencriterium